Aso Tofi 11 Setema 2025, Mulinuu, Apia. O le asō na toe faaauau ai le iloiloga o le mataupu o loo molia ai le tusitala ia Papalii Sia Figiel i le fasioti tagata faamoemoeina (murder) o Dr Caroline Sinavaiana-Gabbard i se faalavelave na tula’i mai i le masina o Me 2024.
E pei ona lipotia e le Radio Polynesia, o le asō sa tula’i ai le molimau mulimuli a le itu a leoleo, o se matai Lotofaga iā Amituana’i Fuimaono Cecilia Alailima. O ia fo’i o se foma’i o le soifua maloloina (medical doctor).
Sa molimau Dr Amituana’i i luma o le faamasinoga, na ta’u tino atu e Papalii Sia Figiel ia te ia le faalavelave ua tupu, ma faapea atu, e iai se mea mata’utia, o se mea leaga lava ua na ia faia.
“She said she had done something terrible, something very bad”
Molimau Amituana’i sa faateia i laua ma lona toalua ina ua taunuu atu Papalii Sia i lona maota i Lotofaga i le afiafi o le Aso Toona’i, 25 Me 2024. Sa malaga atu lava nā’o ia i se taavale lanu uliuli.
Sa vaaia o se tagata o loo mafatia, lea sa tatala ai loa lea iai le avanoa latou te momoe ai i lena po.
Peitai, ina ua malama le Aso Sa, 26 Me 2025, a’o tapena Amituana’i ma lona toalua e agai atu i le lotu, ae faapea atu Papalii Sia iā te ia, o loo iai le mea e fia talanoa atu ai.
O le molimau a Amituana’i, e le’i faigofie ona faamatala e Papalii le mea ua tupu. Sa ia faapea atu, o lana uo lea ua tupu ai le faalavelave, ae le ta’uina lona igoa.
Sa fesili atu Amituana’i – O le tagata e ana le taavale lea sa ē sau ai? Ae tali Papalii, Ioe.
Sa fesili atu Amituana’i – O le tagata lea o loo ola pea o ia? Ae e le’i lagona se leo o Papalii, ua na o le lūlü o lona ulu, Leai.
Sa molimau fo’i Dr Amituana’i Cecilia i luma o le faamasinoga, na ta’u atu e Papalii, o ia sa fia pule i lona ola. Sa ia faaaogaina lona malamalama ma tomai faa-fomai, e faatalanoa ai Papalii ina ia malie atu e valaau leoleo ma lipoti vave iai le mataupu.
O Amituana’i Cecilia sa ia viliina leoleo ma faamatala iai mea uma na ta’u ane e Papalii Sia iā te ia. O le molimau a Dr Amituana’i, sa faaleotele le speaker o lana telefoni, ina ia mafai ai ona lagona uma atu e Papalii tala o loo fai atu i leoleo.
Sa tau atu e Dr Amituana’i i leoleo – o le fale o Papalii Sia i Vaivase-uta o loo ia le tina ia Dr Caroline Sinavaiana-Gabbard. Ae faanatinati atu iai ona e le’i mautinoa poo soifua pea o ia.
Sa fai Amituana’i i leoleo, e agai loa i le fale o Sia. I lena taimi, ua uuina fo’i e Amituana’i le ki o le fale o Papalii i Vaivase-uta.
Sa latou malaga mai ma lona toalua ma Papalii, ae tuu le taavale na alu atu ai Papalii. Sa momoli sa’o Papalii i leoleo i le CID (criminal investigation division).
Sa vaalaau atu leoleo ina ua taunuu i Vaivase-uta. Sa ia agai atu loa ma le ki e tatala ai le fale.
Sa maua atu ai le tino maliu o Dr Caroline, e pei ona molimau ai fo’i alii leoleo i luma o le faamasinoga.
Sa molimau Amituana’i, o ia e iai lo la fesootaiga faaleaiga ma Papalii Sia, ma e mafana fo’i le la mafutaga. Sa silafia fo’i e Amituana’i, o Papalii Sia e iai aafiaga o lona mafaufau ma isi gasegase tumau e pei o le suka ma le toto maualuga.
Sa ia vaaia fo’i e pei i le’i moe lelei Papalii ma o sana ia lava vaai faale-fomai, o loo iai aafiaga o le mafaufau.
Sa fesiliga e le tamaitai loia ia Unasa Iuni Sapolu le tamaitai fomai ia Amituana’i pe sa ia vaai na ini ni fualaau a Papalii. E leai, e lei vaaia o inu ni fualaau, ma e na te leiloa fo’i poo anafea na gata ai le inuina o fualaau a Papalii.
Ina ua mae’a le molilau a Amituana’i, na sosoo ane ai ma le molimau muamua a le itu tetee (defense) lea sa tula’i ai se fomai o le mafaufau.
O le fomai o le mafaufau mai Papua New Guinea iā Joyce Vida Sonoling – o ia o se Specialist Psychiatrist a le Matagaluega o le Soifua maloloina o Samoa (Ministry of Health).
I lana ia foi molimau, e iai aafiaga o le mafaufau o Papalii Sia, e pei o le Bipolar sa ia vaaia ma maitauina.
Sa tolopo e le alii Faamasino ia Fepuleai Ameperosa Roma le mataupu se’ia aulia taeao (Aso Faraile) e faauau ai molimau a le itu tetee e pei ona taitaia e le afioga ia Unasa Iuni Sapolu.
