Ua amata valaau molimau a le itu o leoleo i le mataupu o loo tuuaia ai le afioga Laaulialemalietoa Leauatea Polataivao Schmidt, Fepuleai Faimata Sua, Li’o Faataumalama Auava, Lise Marie Schmidt, Samuelu Leau Su’a ma Sivai Kepi.
O le komesina o le matagaluega leoleo le tofā Auapaau Logoitino Filipo, o le uluai molimau lea a le itu o leoleo i le mataupu o loo molia ai faipule o itumalo o Gagaifomauga 3 ma Salega 1, faapea ma se tasi sa avea ma leoleo asiasi, o se tamaitai sa galue i se tasi o ofisa faasalalau, faapea se ugalii.
I le molimau tuu fofoga a le komesina o leoleo e faapea, “O Mati o le tausaga 2023, e faalua ona oo atu le sa avea ma minisita lagolago o le matagaluega o leoleo ia Fepuleai Faimata Su’a, e manao i le faila o le hit n run.”
“Peitai na ou teena, sa ou faailoa iai, i lalo o le tulafono faaleoleo e le mafai ona ave se faila o suesuega a leoleo i se tagata e lē o se leoleo..”
“Sa faailoa mai e Fepuleai e toatolu molimau o loo ua mautu a latou mau sa vaai tino i le faalavelave, sa iai foi i le taimi na maliu ai le tama aoga ia Tuuau.”
“I le masina o Iuni i lenā lava tausaga na valaau mai ai le afioga ia Laauli e fia maua se ma feiloaiga i lona ofisa ao avea Laauli ma minisita o faatoaga ma faigafaiva i lea taimi..”
“Sa ou agai e vaai Laauli, na ou taunuu ma ou faatalitali i fafo ae faateia a’u i le taunuu atu o Li’o Faataumalama. Na ma talanoa ma lo’u manatu atonu e ese se mataupu o lo’o agai atu ai Li’o.”
“Na matou agai i totonu ina ua valaau mai, o le taimi foi lea ua afio atu ai le tofā ia Faualo Harry Schuster.”
Na faateia a’u i le saunoa mai o Laauli, ua uma suesuega na faatino e Li’o ma e toatolu lava molimau maumautūtū ma faatuatuaina i le faalavelave lea na maliu ai le tama aoga i Vaitele, ma o le Sui Faipule ia Lealailepule Rimoni Aiafi lea na maliu ai le tama aoga, ae o molimau o loo faamautu i le faletalimalo o le Monalisa i Vaitele.”
Sa faailoa e Auapaau I lana molimau u luma o le faamasinoga, sa ia tali ia Laauli, “O lea ua iai le team a leoleo ua faatagana faaletulafono e le matagaluega latou te faatinoina suesuega, ae taoto mai o le a galulue faatasi lea team ma le alii leoleo ia Li’o Faataumalama Auava.
“Sa ou logoina loa leoleo e aveese mai molimau e toatolu o loo i le Monalisa ae tuuina atu e faamautu i le faletalimalo o Lynn i Motootua ae faatupe e le matagaluega o leoleo.
O Li’o sa vaaia le ofisa leoleo i Poutasi i lea taimi, peitai, na faia le fesuiaiga e tuua Poutasi ae foi mai i Apia e galulue faatasi ma Tupa’i Sapanī mo le faaauauina o suesuega.
Sa faailoa e Auapaau, o le ma’ea ai o le 4 vaiaso o faatino suesuega a leoleo, e leai se mau e tasi na faamaonia.
Saunoa le Komesina, sa latou agai atu ma Tupai Sapanī ma Li’o Faataumalama i le maota o Laauli i Tuanaimato e logoina iai le taunuuga o suesuega a leoleo, e leai se mau e faamaonia.
“Sa ou vaaia le lē fiafia o Laauli ma saunoa mai, e tatau ona aumai Lealailepule, ave ma Samuelu e tuu i se potu ae finau poo ai e sao ae faalogologo leoleo.”
Tā’ua e le komesina, sa ia faailoa ia Laauli, e le mafai ona faatino e leoleo se gaioiga faapea, e aunoa ma ni mau faamaonia.
Na fesiligia e le tamaitai loia ia Leinafo Tamalelagi Strickland o loo tulai mo le itu a leoleo, pe na te manatua le molimau a Samuelu Su’a lea sa tuuina mai i luga o le polokalame ala ata o le Tautai A’e, ae na tali Auapaau, “E le mafai ona galo ia te au.”
Saunoa Auapaau, “O le molimau lenā a Samuelu, ua tauleagaina ai lo’u nei tagata ma ua fesiligia ai lo’u faamaoni ma la’u taitaiga o le matagaluega, ua fesiligia ai a’u i totonu o lo’u aiga, la’u ekalesia, lo’u nuu, ma ua faaleaga ai le matagaluega o leoleo ma le faatinoga o a latou galuega.”
Na taualuga le molimau a Auapaau ina ua ki le ata o le faatalatalanoaga a Samuelu i le polokalame o le Tautai A’e, e maimoa ai le tamaitai faamasino ia Talasa Saaga Atoa ma le mamalu o le faamasinoga.
E itula ma le 24 minute lea polokalame.
Ina ua maea sa kolosi (cross examine) e loia mai Niu Sila le komesina o leoleo.
Sa fesiligia e le alii loia ia Richard Merchant le komesina, pe sa ia silafia e le’i faatalanoa pe interview e ana leoleo suesue ia Samuelu ma lona toalua ia Sivai. Ae na o Lise sa latou faatalanoaina.
Sa tali le komesina o se taimi ona oo mai lea o alii leoleo sa suesueina le mataupu e tali manino mai i lea tulaga ae pe faamaonia fo’i lea mau e tuuina mai e Samuelu ma Sivai.
Sa fesiligia foi e le isi loia mai Niu Sila ia Kathryn Dalziel le komesina i lona fesootaiga i le mataupu (conflict of interest) ona o ia e toatolu iai i latou o loo tagi i le mataupu (complainant).
Sa tali le Komesina, e telē le aafiaga o le tauleagaina o le matagaluega o leoleo i tuuaiga matuia a Samuelu sa faia i luga o upega tafailagi ma le ala ata o le Tautai A’e. E ui ina sa aafia ai lona tagata, ae pito sili ai ona matuiā le aafiaga i le matagaluega aemaise o le lē faatuatuaina ai e le atunuu o le matagaluega o leoleo, e pei ona tula’i mai talu ona molimau Samuelu, ae o ni molimau e lē faamaoni.
Sa fesiligia fo’i le komesina o leoleo pe aisea sa ia lē faatauaina ai le molimau a Samuelu ae tali le komesina, e le’i iai lava Samuelu poo nisi o i latou nei i suesuega muamua a leoleo. E le’i iai fo’i ni molimau e faapea sa iai i le taimi o le faalavelave. Ae o lea ua mavae le 2 tausaga talu ona tula’i mai le faalavelave, ae faatoa aumai le mau a Samuelu o ia sa iai i le po o le faalavelave.
E ma’ea le faamasinoga ina ua ta le 5 i le afiafi o le aso muamua, Aso Gafua 27 Me, o loo suesueina pea le molimau a le komesina e loia o loo tulai mo le itu tetee.
E 76 le aofai molimau a le itu leoleo o le a tulai i luma o le faamasinoga.
- Moomia e le Faamasinoga Mafuaaga Tatau e toe Faitau ai Palota mo Itumalo e 10 - September 10, 2025
- Vave ona talia ma faaulufale e Faumuina le ifoga a Alii ma Faipule o Safua - September 9, 2025
- Talosaga Faaolatane Fiu lea sa tū lua, ina ia Toe Faitauina Palota mo Palauli 2 - September 8, 2025














